Ondernemerschap in de inkomstenbelasting

Ondernemer is de belastingplichtige voor wiens rekening een onderneming wordt gedreven en die rechtstreeks wordt verbonden voor verbintenissen betreffende die onderneming; zelfstandige beroepsbeoefenaren vallen daar uitdrukkelijk onder. De afbakening ten opzichte van loondienst en resultaat uit overige werkzaamheden bepaalt de toegang tot de ondernemersfaciliteiten.

Kernregels

Element	Waarde	Grondslag
Cumulatieve voorwaarden ondernemerschap	3: er is een onderneming, deze wordt voor rekening van de belastingplichtige gedreven, en de belastingplichtige is rechtstreeks verbonden voor de verbintenissen daarvan	art. 3.4 Wet IB 2001
Toets zelfstandig beroepsbeoefenaar	3 elementen, in onderlinge samenhang: zelfstandigheid, bestendig streven naar continuïteit, ondernemersrisico	art. 3.5 Wet IB 2001
Doorschuiffaciliteit bij overlijden: voortzettingseis	eigen exploitatie door de voortzettende erfgenamen; verhuur aan derden onvoldoende	art. 3.62 Wet IB 2001
Geruisloze inbreng bij verhuurde onderneming	verhuur blokkeert de faciliteit niet, mits het ondernemerschap is blijven bestaan	art. 3.65 Wet IB 2001

(wettekst geldend per 2026)

Controleer in je dossier

De toets van art. 3.4 Wet IB 2001 vereist drie cumulatieve elementen; ontbreekt er één, dan is er geen ondernemerschap, ook niet wanneer wel arbeid of kapitaal is ingebracht.
De drie eisen van de art. 3.5-toets worden in onderlinge samenhang beoordeeld; het ontbreken van één element hoeft niet doorslaggevend te zijn, maar weegt mee in de totaalafweging.
Een contractuele aanduiding als "consultingovereenkomst" of "managementfee" is niet doorslaggevend voor de kwalificatie; de rechtspraak beoordeelt dit feitelijk.
Medegerechtigden en commanditaire vennoten zonder aansprakelijkheid vallen buiten het ondernemersbegrip, ook met kapitaalinbreng, en worden in beginsel in box 3 belast.
Bij voortzetting na overlijden is verhuur van de onderneming aan derden onvoldoende voor de doorschuiffaciliteit van art. 3.62; vereist is eigen exploitatie door de voortzettende erfgenamen.
Bij navorderingsdiscussies kan de kwalificatievraag samenlopen met de vraag naar een nieuw feit voor de navordering; beide worden afzonderlijk beoordeeld.

Kernregels

Controleer in je dossier

Bronnen

Gerelateerde thema's

Verder zoeken in de kennisbank