Vennootschapsbelasting
Onzakelijke lening en afwaarderingsverlies
Bijgewerkt op 12 september 2026
De kernregels, controlepunten en bronnen voor dit onderwerp.
Een geldlening tussen gelieerde partijen is onzakelijk wanneer een onafhankelijke derde het debiteurenrisico tegen geen enkele (niet-winstdelende) rente zou hebben aanvaard; een afwaarderingsverlies op zo'n lening is dan niet aftrekbaar. De leer is in de rechtspraak ontwikkeld binnen de totaalwinstbepaling en werkt door naar onder meer de tbs-sfeer en borgstellingen.
Kernregels
| Element | Waarde | Grondslag |
|---|---|---|
| Wettelijke verankering van de onzakelijke-leningleer | rechtersrecht binnen het bestaande winstbegrip, geen zelfstandige wetsbepaling | art. 3.8 Wet IB 2001 jo. art. 8 lid 1 Wet Vpb 1969 |
| Algemeen zakelijkheidsbeginsel verrekenprijzen (afzonderlijk regime) | ziet op de prijsstelling van onderlinge rechtsverhoudingen in het algemeen | art. 8b Wet Vpb 1969 |
| Renteaftrekbeperking bij besmette rechtshandelingen (afzonderlijk regime) | sluit renteaftrek uit ongeacht de zakelijkheid van het debiteurenrisico | art. 10a Wet Vpb 1969 |
| Winstcorrectie bij neerwaartse renteherziening naar de vuistregelrente | kwalificeert als winstaanpassing op grond van het zakelijkheidsbeginsel | art. 8bb Wet Vpb 1969 |
(wettekst geldend per 2026)
Controleer in je dossier
- Het beoordelingsmoment ligt bij het aangaan van de lening en geldt voor de lening als geheel; debiteursvervanging levert volgens ECLI:NL:HR:2020:1856 een nieuw ijkpunt op.
- De vuistregelrente is geen vast percentage: zij wordt per geval afgeleid uit wat een derde-financier zou vragen bij een borgstelling van de concernvennootschap.
- Zakelijke handelsrelaties tussen de leningpartijen, zoals leverings- of dienstverleningsrelaties, kunnen bijzondere omstandigheden opleveren die aftrek van een afwaarderingsverlies alsnog mogelijk maken (ECLI:NL:HR:2016:2340).
- Bij kwalificatie als onzakelijke lening kunnen ook bijkomende kosten zoals afsluitprovisies of intra-groepsvergoedingen zoals factoringkosten worden geactiveerd of gecorrigeerd (ECLI:NL:GHAMS:2021:724, ECLI:NL:GHAMS:2025:2377).
- Een door de inspecteur bepleite koppeling tussen de kwalificatie als onzakelijke lening en samenhangende correcties houdt niet automatisch stand (ECLI:NL:GHAMS:2024:1920).
- Sinds KG:023:2026:3 staat ook het herzien van de rente op een reeds onzakelijke lening zelf weer bloot aan toetsing op grond van art. 8bb Wet Vpb 1969.
Bronnen
- Art. 3.8 Wet IB 2001
- Art. 8 Wet VPB 1969
- ECLI:NL:HR:2011:BN3442: ECLI:NL:HR:2011:BN3442, Hoge Raad, 25-11-2011, 08/05323
- ECLI:NL:HR:2011:BP8952: ECLI:NL:HR:2011:BP8952, Hoge Raad, 25-11-2011, 10/04588
- Besluit BWBR0042088: Vennootschapsbelasting, inkomstenbelasting, waarderingsaspecten van pensioenen en lijfrenten
- Besluit BWBR0034987: Inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, investeringsaftrek
Gerelateerde thema's
Verder zoeken in de kennisbank
Zoek op wetsartikel, uitspraak of onderwerp. AI-chat is een aparte betaalde functie en vereist een opgeslagen kaart.
Deze themapagina is algemene informatie, geen advies.